Onderhoudsschema voor een vakantiewoning: preventief onderhoud, de wettelijke controles en wie je belt
Een onderhoudsschema per frequentie, de controles van rookmelders, cv-ketel en brandveiligheid die de Belgische en Nederlandse regels opleggen, en hoe je vakmensen, geblokkeerde nachten en kosten plant met de eigenaar.
Bronnen vermeld, laatst gecontroleerd op
Een onderhoudsschema voor een vakantiewoning is een vaste reeks controles, van een snelle blik bij elke wissel tussen gasten tot keuringen om de paar jaar, plus de vakmensen, geblokkeerde nachten en het budget om ze uit te voeren. Een deel ervan is niet vrijblijvend: rookmelders zijn verplicht in Vlaamse, Brusselse, Waalse en Nederlandse woningen, en voor cv-ketels gelden in Vlaanderen en Brussel wettelijke onderhoudstermijnen.123857 Airbnb verwacht ook dat hosts bekende gevaren, zoals rookmelders die niet werken, slecht onderhouden toestellen en schimmel, oplossen voordat ze boekingen accepteren.13
De belangrijkste punten
- Houd per woning één schema bij, per frequentie, en noteer elke controle met datum en resultaat.
- Rookmelders zijn verplicht in alle drie de Belgische gewesten en in Nederland, met verschillende regels over plaats en type.1238
- In Vlaanderen moet centrale verwarming op gas vanaf 20 kW om de twee jaar onderhouden worden en op stookolie elk jaar; Brussel heeft een vergelijkbare periodieke EPB-controle.57
- Geregistreerde toeristische logies in Vlaanderen hebben een eigen onderhoudstabel, met onder meer een controle van de melders om de drie maanden en een jaarlijkse controle van de brandblusser.12
- Spreek in de beheerovereenkomst af wie wat betaalt en tot welk bedrag je een reparatie alleen mag goedkeuren, voor de eerste boeking.
In deze gids
- Waarom voorkomen beter is dan genezen bij verhuur
- Het onderhoudsschema voor je vakantiewoning per frequentie
- Rook- en CO-melders: de regels per gewest
- Cv-ketels en verwarming: de wettelijke termijnen
- Brandveiligheid voor geregistreerde logies in Vlaanderen
- Vocht, schimmel en ventilatie
- Wie betaalt: eigenaar, beheerder of gast
- Vakmensen: wie je belt en wat je afspreekt
- Schoonmakers als je vroege waarschuwing
- Nachten blokkeren en de agenda
- Budgetteren voor onderhoud
- Veelgestelde vragen
- Bronnen
Waarom voorkomen beter is dan genezen bij verhuur
Bij verhuur betekent een cv-ketel die op zondag uitvalt: een gast zonder warm water, een vraag om terugbetaling en een review. Drie regels van het platform maken dat concreet.
- Airbnb verwacht dat gevaren voor de boeking opgelost zijn. Hosts moeten bekende gevaren aanpakken voordat ze boekingen accepteren, met voorbeelden zoals rookmelders die niet werken, slecht onderhouden toestellen zoals verwarmingsketels en gastoestellen in de keuken, en schimmel.13 Airbnb kan bewijs van de reparatie vragen, de advertentie opschorten of boekingen annuleren.13
- Wat kapot is, zie je terug in de beoordelingen. De categorie Nauwkeurigheid vraagt of alles goed werkte, en Netheid vraagt of de woning vrij was van gezondheidsrisico’s zoals schimmel en ongedierte.14
- Een annulering kost echt geld. Annuleer je een bevestigde Airbnb-boeking 48 uur of minder voor het inchecken, dan bedraagt de vergoeding 50% van het boekingsbedrag voor de nachten die niet verbleven zijn, met een minimum van $50 USD.15 De vergoeding vervalt alleen bij een Major Disruptive Event of bepaalde geldige redenen buiten de controle van de host, en voor het geannuleerde verblijf krijg je in elk geval geen uitbetaling.15
Onze lezing: een defect dat een schema had kunnen opvangen, kun je moeilijk voorstellen als iets buiten je controle, en een gepland bezoek in een rustige week kost minder nachten dan een noodgeval in een drukke week.
Het onderhoudsschema voor je vakantiewoning per frequentie
De tabel combineert wettelijke termijnen die we bij officiële bronnen hebben gecontroleerd met praktische controles; de kolom Basis toont wat wat is. Pas hem aan de installaties van elke woning aan.
Een preventief onderhoudsschema voor een vakantiewoning (wettelijke termijnen uit officiële bronnen, andere punten ons advies)
| Frequentie | Wat je controleert | Wie het doet | Basis |
|---|---|---|---|
| Bij elke wissel | Waarschuwingslampjes van melders, lekken, trage afvoeren, toestellen, batterijniveau van het slot, schimmel op siliconen, balkon vrij | Schoonmaker, met foto’s | Advies |
| Maandelijks | Elke rook- en CO-melder testen met de testknop en afstoffen; afzuigkap en filters van de droogkast reinigen; controleren of ventilatieroosters open zijn | Beheerder of schoonmaker | De brandweer raadt voor woningen maandelijks testen en afstoffen aan9 |
| Om de drie maanden | Elke autonome branddetector controleren in Vlaamse toeristische logies onder bijlage 2 | Een bevoegd persoon, dat mag de uitbater zijn | Regel in Vlaanderen12 |
| Elk jaar | Onderhoud van centrale verwarming op stookolie of vaste brandstof in Vlaanderen; periodieke EPB-controle van ketels op stookolie of vaste brandstof in Brussel; controle van de brandblusser in Vlaamse toeristische logies; schoorsteen bij toestellen op stookolie of vaste brandstof | Erkende of gecertificeerde technicus | Regels in Vlaanderen en Brussel5712 |
| Elk jaar | Dakgoten, buitenkranen voor de vorst, balkonleuningen, een volledige controle van de toestellen | Klusjesman of beheerder | Advies |
| Om de twee jaar | Centrale verwarming op gas vanaf 20 kW in Vlaanderen; gasketels en gasgeisers in Brussel | Erkende of gecertificeerde technicus | Regels57 |
| Minstens om de twee jaar | Gastoestellen in Nederland, door een CO-vrij gecertificeerd bedrijf | Gecertificeerde installateur | Advies van de Nederlandse overheid10 |
| Om de vier jaar | Dichtheidscontrole van de gasleidingen in Vlaamse toeristische logies | Bevoegde technicus | Regel in Vlaanderen12 |
| Om de vijf jaar | Keuring van de laagspanningsinstallatie in Vlaamse toeristische logies | Een erkend keuringsorganisme | Regel in Vlaanderen12 |
| Om de tien jaar | Rookmelders vervangen, ook die op het stroomnet | Beheerder of elektricien | Brandweer Nederland en de Brusselse brandweer92 |
Vraag voor een warmtepomp, airco, lift of zwembad aan de installateur of de beheerder van het gebouw welke termijn geldt; die installaties komen hier niet aan bod.
Rook- en CO-melders: de regels per gewest
- Vlaanderen. Elke woning moet rookmelders hebben, sinds 1 januari 2020 ook woningen die de eigenaar zelf bewoont, met minstens één op elke verdieping. Ze moeten een CE-markering hebben en voldoen aan NBN EN 14604. Bij verhuur moet de verhuurder ze kopen en plaatsen.1
- Brussel. Rookmelders zijn sinds januari 2025 wettelijk verplicht in alle woningen. Ze moeten een ingebouwde batterij van 10 jaar hebben, optisch zijn en voldoen aan EN 14604, en ze horen op de vluchtweg en op elke verdieping; vanaf vier melders moeten ze onderling verbonden zijn, waarbij naleving mogelijk uiterlijk op 1 januari 2028 vereist is. Een verhuurder betaalt ze en vervangt ze op tijd, en ze worden uiterlijk na 10 jaar vervangen.2
- Wallonië. Sinds 2004 gelden regels voor rookmelders. Melders moeten optisch zijn, voldoen aan NBN EN 14604, BOSEC-goedgekeurd zijn of een Europees equivalent hebben, en vijf jaar garantie hebben. De regels leggen ook het aantal, de plaats en de verantwoordelijke voor het onderhoud vast.3
- Nederland. Een rookmelder is verplicht op elke verdieping met een woonkamer, slaapkamer of keuken, en de eigenaar of verhuurder moet ze plaatsen.8 Volgens de Nederlandse brandweer geldt dat voor bestaande woningen sinds 1 juli 2022; de brandweer raadt aan om elke maand te testen en af te stoffen, en zegt dat elke melder na 10 jaar vervangen moet worden.9
Voor toeristische logies in Vlaanderen voegt bijlage 2 van de brandveiligheidsnormen eigen eisen toe: elke ruimte op de route van een slaapplaats naar de toegangsdeur, de slaapkamer inbegrepen, heeft een autonome melder nodig met een niet-vervangbare batterij die minstens vijf jaar meegaat, en minstens één per verdieping.12 Bijlage 2 geldt voor vakantiewoningen met maximaal 9 slaapplaatsen, en maximaal 12 als de woning geen deel uitmaakt van een groter gebouw met andere woningen of bedrijven; grotere logies vallen onder andere bijlagen.11
Geen van de officiële pagina’s hierboven maakt een CO-melder verplicht in een woning. De Nederlandse overheid raadt aan er een op te hangen, en Airbnb dringt er bij hosts sterk op aan om rook- en CO-melders te plaatsen in ruimtes met toestellen die brandstof verbranden, en ze regelmatig te testen.1013 Ons advies is er een te plaatsen overal waar een gasketel, gasgeiser, kachel of open haard is.
Cv-ketels en verwarming: de wettelijke termijnen
Vlaanderen
Centrale verwarming op gas, butaan of propaan vanaf 20 kW moet om de twee jaar onderhouden worden, op stookolie vanaf 20 kW elk jaar en op vaste brandstof elk jaar. Alleen een technicus die door de Vlaamse overheid erkend is mag dat doen, en je krijgt een reinigingsattest en een verbrandingsattest.5 Onder 20 kW is onderhoud niet verplicht, maar wel aangeraden.5 De aparte verwarmingsaudit voor installaties ouder dan vijf jaar is sinds 1 juli 2024 niet meer verplicht.6
Bij een gewone huurovereenkomst regelt de huurder het onderhoud en bewaart de verhuurder minstens de laatste twee attesten.4 Gasten op kort verblijf zijn in die zin geen huurders, dus in de praktijk regelt de eigenaar het, of jij namens hem.
Geregistreerde toeristische logies onder bijlage 2 moeten ook een veilige verwarming aantonen met een attest van een technicus, en de elektrische installatie met een geldig keuringsverslag.12
Brussel
De periodieke EPB-controle is om de twee jaar verplicht voor een gasketel of gasgeiser, en elk jaar voor ketels op stookolie of vaste brandstof. Alleen een technicus die erkend is door Leefmilieu Brussel (Bruxelles Environnement) mag die uitvoeren. Bij een huurovereenkomst regelt de huurder het, tenzij de huurovereenkomst iemand anders aanwijst, zoals de eigenaar.7
Nederland
De Nederlandse overheid raadt aan om een gastoestel minstens eens in de twee jaar te laten controleren door een CO-vrij gecertificeerd bedrijf. Werk aan een cv-ketel, geiser of gaskachel moet door een gecertificeerd bedrijf gebeuren; het zelf doen is strafbaar.10
Wallonië
Wallonië heeft eigen regels voor ketels. We vonden geen actuele officiële pagina om voor de termijnen naar te verwijzen, dus controleer ze bij de Waalse energieadministratie of een gecertificeerde technicus.
Brandveiligheid voor geregistreerde logies in Vlaanderen
Elk toeristisch logies in Vlaanderen heeft een positief brandveiligheidsattest nodig, en aan welke brandveiligheidsnormen het moet voldoen, hangt af van het type en de capaciteit.11 De kant van de registratie staat in de Vlaamse basisvoorwaarden; voor onderhoud bevat bijlage 2 drie plichten waar een beheerder elk jaar mee te maken krijgt:12
- Een onderhoudstabel met de termijnen uit het schema hierboven.
- Een logboek. De uitbater noteert de datums en bevindingen van elke controle en houdt ze ter beschikking. Een gedeelde spreadsheet per woning volstaat.
- Brandblussers. Minstens één schuim- of poederblusser van minstens 6 liter of 6 kg per 150 m², in of vlak naast het logies, jaarlijks gecontroleerd.
Bijlage 2 vermeldt geen blusdeken, en we vonden geen Belgische of Nederlandse regel die er een verplicht voor een kleine vakantiewoning. Brandweer Nederland raadt af om een blusdeken te gebruiken bij een vlam in de pan: zet het vuur uit, leg een deksel op de pan en laat die erop tot alles is afgekoeld, en gebruik nooit water.17 Een deksel dat op de grootste pan past, is de betere extra voor de keuken.
Bijlage 2 vraagt ook brandinstructies in vier talen, een eenvoudig evacuatieplan, 112 en een noodcontact in elke woning; zie de checklist voor voorzieningen.12 Brussel en Wallonië hebben hun eigen systeem van brandveiligheidsattesten voor toeristische logies; zie Brussel en Wallonië.
Vocht, schimmel en ventilatie
Bij korte verblijven zie je schimmel makkelijk over het hoofd. De Nederlandse overheid raadt aan om ventilatieroosters en klepramen dag en nacht open te houden, vooral te luchten na koken, douchen en slapen, en de cv-ketel, de geiser en de ventilatie te onderhouden. Ze waarschuwt dat slechte ventilatie schimmel veroorzaakt en het risico op koolmonoxidevergiftiging verhoogt.16
In de praktijk: laat de roosters na elke wissel open en vraag gasten om ze niet te sluiten, controleer elke keer de siliconen en de raamkozijnen, en behandel terugkerende schimmel als een bouwkundig probleem voor de eigenaar, niet als een schoonmaaktaak.
Wie betaalt: eigenaar, beheerder of gast
Tussen eigenaar en beheerder bepaalt je overeenkomst wie betaalt. Meestal betaalt de eigenaar reparaties, onderdelen en verplichte keuringen, en dekt jouw vergoeding de coördinatie ervan. Spreek vooral een schriftelijke goedkeuringsgrens af, zodat je op vrijdagavond een technicus kunt bellen zonder eerst de eigenaar te bereiken. De clausule om te bespreken is kosten, doorrekening en goedkeuringsgrenzen voor reparaties.
Schade door een gast volgt een ander spoor: die loopt via het platform of de gast, met foto’s en termijnen, zoals uitgelegd in schade door gasten en verzekering.
Vakmensen: wie je belt en wat je afspreekt
Stel de lijst op voordat je hem nodig hebt, met per woning een vaste contactpersoon voor:
- Loodgieter voor lekken, verstopte afvoeren en toiletten.
- Elektricien voor storingen, de verliesstroomschakelaar en melders op het stroomnet.
- Verwarmingstechnicus die erkend of gecertificeerd is voor die brandstof in dat gewest, en die na elk bezoek het attest stuurt.
- Slotenmaker voor buitengesloten gasten en slimme sloten die het laten afweten, met een plan voor een reservesleutel.
- Klusjesman voor kleine reparaties, meubels, siliconen en seizoensklussen.
Reactietijden spreek je af, die zoek je niet op. Ons advies: vraag elke vakman schriftelijk hoe snel hij komt bij een noodgeval (geen verwarming, geen water, een lek, buitengesloten) en bij een routineklus, en of hij in het weekend werkt. Kies bij voorkeur wie foto’s en een kort verslag stuurt, en houd voor verwarming en sanitair een tweede naam achter de hand.
Schoonmakers als je vroege waarschuwing
De schoonmaker ziet elke woning na elk verblijf. Voeg de punten voor de wissel uit het schema toe aan zijn checklist en vraag bij de bevestiging van de wissel een foto van alles wat kapot is, lekt of schimmelt. De fotocontrole in de gids over schoonmaak tussen gasten legt uit hoe je dat opzet. Iemand anders dan de schoonmaker is verantwoordelijk voor de opvolging.
Nachten blokkeren en de agenda
De meeste controles passen tussen twee verblijven. Een onderhoud van de cv-ketel of een elektrische keuring vaak niet, omdat technici een tijdvak geven en geen uur.
- Plan de keuringen van het jaar in rustige weken en boek vroeg, zodat jij de datum kiest.
- Bundel klussen op één dag waar dat kan.
- Blokkeer de datums op elk kanaal. Sta je op meer dan één platform, controleer dan of de blokkering ze allemaal bereikt; geïmporteerde agenda’s worden niet meteen bijgewerkt, zoals uitgelegd in beide platformen gebruiken.
Een nacht blokkeren die je gepland hebt, is goedkoper dan een bevestigde boeking annuleren omdat een reparatie niet kan wachten.15
Budgetteren voor onderhoud
We vonden voor België of Nederland geen vuistregel voor een onderhoudsbudget van een officiële of controleerbare, genoemde bron, dus we geven er geen. Bouw het budget van onderen op:
- Zet elk terugkerend punt uit het schema voor die woning op een lijst.
- Vraag voor elk punt een lokale offerte, inclusief reiskosten en btw.
- Voeg een regel toe voor wat slijt, zoals linnen en kleine toestellen.
- Spreek met de eigenaar een reserve voor reparaties af, en de goedkeuringsgrens die erbij hoort.
Vergelijk na een jaar het plan met de facturen en stuur bij.
Uitgewerkt voorbeeld: Een jaar gepland onderhoud voor een appartement in Gent (voorbeeld)
Een co-host beheert een appartement met twee slaapkamers in Gent, geregistreerd bij Toerisme Vlaanderen, met 4 slaapplaatsen en een gasketel van 24 kW. In het gebouw zijn nog andere appartementen, maar met 4 slaapplaatsen valt de woning onder bijlage 2.
Het schema voor het jaar ziet er zo uit:
| Wanneer | Klus | Agenda |
|---|---|---|
| Bij elke wissel | Schoonmaker controleert melders, lekken, afvoeren, siliconen en de batterij van het slot | Geen blokkering |
| Maandelijks | Co-host test en stoft de melders af tijdens een wissel | Geen blokkering |
| Januari, april, juli, oktober | Controle van de melders genoteerd in het logboek | Geen blokkering |
| Half november | Onderhoud van de gasketel (om de twee jaar) en de jaarlijkse controle van de brandblusser, op dezelfde ochtend | Eén nacht geblokkeerd |
| Volgend jaar | Dichtheidscontrole van de gasleidingen, vier jaar na de vorige | Gepland samen met de ketel |
De co-host boekt het bezoek van november in september, blokkeert één dinsdagnacht op elk kanaal en voegt de attesten toe aan het logboek van de woning. De eigenaar betaalt beide facturen binnen de afgesproken goedkeuringsgrens.
Het appartement, de datums en het plan zijn een voorbeeld van hoe je de wettelijke termijnen in één agenda combineert, geen sjabloon voor jouw woning.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet de cv-ketel in een vakantiewoning onderhouden worden?
Dat hangt af van het gewest en de brandstof. In Vlaanderen moet centrale verwarming op gas vanaf 20 kW om de twee jaar onderhouden worden en op stookolie elk jaar.5 In Brussel is de periodieke EPB-controle om de twee jaar verplicht voor gasketels en gasgeisers en elk jaar voor stookolie of vaste brandstof.7 De Nederlandse overheid raadt aan om een gastoestel minstens eens in de twee jaar te laten controleren door een CO-vrij gecertificeerd bedrijf.10
Zijn rookmelders verplicht in een vakantiewoning?
Ja, in elk gewest en land dat we hebben gecontroleerd. Vlaanderen verplicht rookmelders op elke verdieping van elke woning, Brussel in alle woningen sinds januari 2025, Wallonië sinds de regels van 2004, en Nederland op elke verdieping met een woonkamer, slaapkamer of keuken.1238 Geregistreerde toeristische logies in Vlaanderen hebben daarnaast hun eigen normen voor melders en brandblussers.12
Wie betaalt het onderhoud, de eigenaar of de co-host?
Dat bepaalt je beheerovereenkomst. Meestal betaalt de eigenaar reparaties, onderdelen en verplichte keuringen, en legt de overeenkomst het bedrag vast tot waar de beheerder een reparatie alleen mag goedkeuren.
Moet ik nachten blokkeren in de agenda voor onderhoud?
Ja, voor elke klus die meer tijd vraagt dan de tussentijd tussen twee verblijven. Plan hem in een rustige week en blokkeer hem ruim vooraf op elk kanaal: een bevestigde Airbnb-boeking annuleren kan tot 50% van het boekingsbedrag kosten voor de nachten die niet verbleven zijn.15
Bronnen
Bronnen gecontroleerd op , tenzij er een andere datum staat.
- Vlaanderen.be, “Rookmelders”, Vlaamse woningkwaliteitsnormen, Nederlandstalig
- Brussels-Capital Region (be.brussels), “Détecteurs de fumée”, Met de Brusselse brandweer, Franstalig
- Wallonie.be, “Disposer de détecteurs incendie dans votre logement”, SPW Logement, bijgewerkt op 23 juli 2026, Franstalig
- Vlaanderen.be, “Verplichtingen voor centrale verwarming en stookolietank voor verhuurder en huurder”, Nederlandstalig
- Vlaanderen.be, “Verplicht onderhoud van uw cv-installatie (centrale verwarming)”, Nederlandstalig
- Vlaanderen.be, “Informatie voor de technicus vloeibare en technicus gasvormige brandstof (cv-ketel)”, Verwarmingsaudit niet meer verplicht sinds 1 juli 2024, Nederlandstalig
- Bruxelles Environnement, “Contrôle périodique PEB : entretien obligatoire de votre chaudière”, Franstalig
- Rijksoverheid, “Hoeveel rookmelders moet ik in mijn huis hebben?”, Nederlandstalig
- Brandweer Nederland, “Rookmelders: check, koop, plak”, Nederlandse brandweer, Nederlandstalig
- Rijksoverheid, “Hoe voorkom ik koolmonoxidevergiftiging in mijn huis?”, Nederlandstalig
- Toerisme Vlaanderen, “Brandveiligheid in logies”, Welke bijlage over brandveiligheid geldt voor welk logies, Nederlandstalig
- Toerisme Vlaanderen, “Bijlage 2. Specifieke brandveiligheidsnormen voor toeristische logiezen”, gecontroleerd op , Bijlage bij het besluit van de Vlaamse Regering over de brandveiligheidsnormen voor toeristische logies, pdf, Nederlandstalig
- Airbnb Help Centre, “Safety requirements for homes”
- Airbnb Help Centre, “Ratings for homes”
- Airbnb Help Centre, “Host Cancellation Policy for homes”, Van kracht sinds 9 oktober 2023
- Rijksoverheid, “Hoe kan ik mijn huis ventileren?”, Nederlandstalig
- Brandweer Nederland, “Vlam in de pan”, gecontroleerd op , Nederlandstalig
We controleren elk cijfer aan de hand van de bronnen hierboven. Is iets verouderd? Mail naar systemen@hostproacademy.com met de titel van de gids.
Over HostPro Academy
Het team achter deze gids
Deze gidsen zijn geschreven door het team achter HostPro Academy, een opleiding om een bedrijf in beheer van kortverhuur op te bouwen. Het deel over schoonmaak, onderhoud en schade komt in die opleiding aan bod in niveau 9 en 11 en les 4.4 en 5.4.